Oral diagnoz, diş hekimliğinde ağız hastalıklarının ve ağızda belirti veren sistemik hastalıkların teşhisi ve tedavi planlamasını üstlenmiş bir bilim dalıdır.
Ağız içinde sadece çürük dişler ve iltihaplı diş etleri karşımıza çıkmaz. Tüm dünyada kabul edildiği gibi çene kemikleri ve eklemi, tükürük bezleri, dil ve ağız içinde görülen tüm yumuşak dokuların hastalıkları diş hekimliğini ilgilendiren konulardır. Bu yapı ve dokular küçük bir alanı kapsamakla birlikte anatomik olarak karmaşık bir yapı oluşturur. Birçok sistemik hastalık da ağız içinde önemli belirtiler göstermektedir. Örneğin, şeker hastalığında diş eti hastalığı çok cabuk ilerler. Yine ağız içinde sık ve çok sayıda çıkan aftlar, Behçet hastalığının ilk belirtileri olabilir. İşte bu nedenlerle ağız içi hastalıkların teşhisi ve tedavi planlaması ile ilgili ayrı bir ana bilim dalı doğması gerekmiş olup bu görevi Oral Diagnoz ve Radyoloji üstlenmiştir.
Diş Filmleri
Ağız içi hastalıklarının -özellikle diş ve çene kemiği gibi sert doku ile ilgili olanların- teşhisinde en büyük yardımcımız dental radyografiler yani diş filmleridir. Diş filmlerinin de en çok kullanılan iki tipi periapikal (2-3 dişi birlikte gösteren küçük filmler) ve panoramik filmlerdir (alt ve üst çene dişleri ile çene kemiklerinin tamamını gösterebilen büyük filmler). Bilgisayar destekli bir teknik olan dijital radyografi cihazları da çok düşük radyasyon dozu kullanarak film görüntüsü üzerinde renk ve ışık oynamaları yapmaya imkân kılarak ayrıntılı değerlendirme yapmamıza olanak tanır. Bunların yanında, özellikle implant uygulamaları ve eklem hastalıklarının teşhisinde, MR ve BT de teşhise yardımcı olarak hastadan istenebilecek diğer filmlerdir.
Teşhis ve Tedavi
Tüm bu yöntemlerle ancak 1/3’ü ağız içinde görülebilen diş yapısının geriye kalan 2/3’lük bölümünü ile çene kemiği içinde kalan iltihabi oluşumları ve gömülü diş gibi yapıları rahatlıkla görüp teşhis edebiliriz. Tabii ki iyi bir teşhis de doğru tedavi planlamasının yapılabilmesine olanak verir. Böylelikle gerekli tüm tedavi ihtiyaçları erken teşhis edilir ve ileride daha büyük sorunlar oluşması önlenir.
